Là cha mẹ khi nuôi dạy con mà không làm chủ được cảm xúc trước con thì chẳng khác nào đi yêu không được bảo “trả dép bố về”. Trước khi kỷ luật con, hãy kỷ luật với chính mình trước.
Nếu ba mẹ nhận thức rằng: Không có trẻ em hư, chỉ có hành vi xấu bám vào con mình, thì chắc chắn người lớn sẽ thấy thương con trẻ hơn. Vậy thì, đừng vì hành vi xấu của con mà cáu bẳn. Đó chưa phải cách làm hay. Cho con hiểu bản chất của việc kỷ luật tích cực sẽ giúp con trưởng thành nhanh hơn. Nói một lần con chưa hiểu, thì nói thêm nhiều lần hơn. Ba mẹ tìm cách truyền tải thông điệp ở nhiều dạng khác nhau, miễn sao các con thích thú và nhớ được thông điệp mà ba mẹ muốn kỷ luật con một cách tích cực đó.
“Giống như một loại thuốc mà sẽ không có tác dụng và ảnh hưởng đến sức khỏe của bạn,” Giáo sư Cluver chia sẻ. “Khi chúng ta nhận thấy một cách không có tác dụng, đó chính là lý do hợp lý để tìm kiếm một cách tiếp cận mới.”
Thay vì tập trung vào hình phạt và những điều con không được làm, phương pháp kỷ luật tích cực đặt trọng tâm vào việc phát triển mối quan hệ lành mạnh với con cái và đặt ra kỳ vọng về hành vi của trẻ. Một số hành vi tốt ba mẹ có thể chỉ cho con thay thế trong kỷ luật tích cực thay vì hò hét, quát tháo, cáu bẳn là:
- Lên kế hoạch có thời gian riêng với con
5 phút, 15 phút hay 35 phút không quá quan trọng. Quan trọng là ba mẹ thực sự quan tâm và dành cho con thời gian riêng, chất lượng. Những việc tưởng chừng như cùng con vừa rửa bát vừa hát hoặc vừa trò chuyện vừa phơi quần áo… tưởng chừng đơn giản nhưng lại xây dựng một mối quan hệ tốt, đặc biệt với con.
- Khen ngợi điểm tốt
Chẳng ai là không thích khen cả. Nhưng nhớ đừng khen “thốc vào mặt con” thì sẽ phản tác dụng đó. Khen là ghi nhận và cũng là yêu thương. Khen đúng, khen trúng sẽ khiến trẻ sẽ cảm thấy mình đặc biệt và được yêu thương thực sự. Không kỷ luật nào bằng ghi nhận đâu. Một đứa trẻ hay mắc lỗi thì hãy đếm lần số lần giảm dần việc mắc lỗi của con mà khen. Nếu không, cả đời đứa bé chẳng bao giờ được khen cả.
- Đặt ra kỳ vọng rõ ràng
“Nói với con chính xác rằng tuần trước con mắc lỗi 20 lần, tuần này con mắc lỗi 19 lần. Vậy là con đã tiến bộ giảm được một lần rồi đó. Và cũng nhẹ nhàng nhắc con rằng. Tiến bộ đó hoàn toàn có thể phá kỷ lục trong tuần tiếp theo. Không nhất thiết phải tỏ ra “khôn ngoan” hơn con. Bởi bạn đẻ ra con mà! Một nguyên tắc bất di bất dịch đó là nếu ba mẹ không thể im lặng cả ngày thì cũng đừng yêu cầu con làm điều đó. Bởi vì người đẻ ra con cũng chẳng làm được đâu.
- Đánh lạc hướng một cách sáng tạo
Điều này có thể nói theo cách khác là “bẻ gãy tình huống” cho con bằng một hoạt động tích cực hơn; thay đổi chủ đề, giới thiệu một trò chơi, dẫn con sang phòng khác hoặc đi dạo… cũng sẽ giúp con có thể chuyển hướng năng lượng sang những hành vi tích cực hơn. Căn thời điểm để bẻ gãy tình huống là điều quan trọng hơn cả.
- Cho trẻ thấy hậu quả một cách bình tĩnh
Nói rõ với con rằng: con thực hiện hành vi nào thì sẽ ra kết quả như vậy. Nhấn mạnh mối quan hệ “Nhân – quả” và đừng lo con chưa hiểu điều đó. Vì khi cất tiếng khóc chào đời chúng đã hiểu được rằng, rời cái dây rốn ra chúng đã cần có bản năng hay đúng hơn là “tinh thần trách nhiệm” tự bú rồi, dù đó là sữa mẹ hay sữa ngoài. Một lời cảnh cáo đối với con cũng chính là một cơ hội để con thay đổi hành vi của mình. Nếu con tốt lên ba mẹ nhớ dành nhiều lời khen ngợi cho con. Nhất quán là yếu tố then chốt trong việc nuôi dạy tích cực, và cũng là lý do tại sao việc cho trẻ thấy hậu quả rất quan trọng.
- “Hâm dở” cùng con
Đó thực chất là tương tác, chơi theo kiểu của con. Bắt chước biểu cảm của con, gõ nồi cùng con hoặc hát cùng con… miễn sao không “cháy nhà chết người” là được”. “Hâm dở” cùng con thực ra lại là liều thuốc vui vẻ cho con. Dù là trẻ nhỏ hay trẻ lớn, thì điều này luôn cần thiết. Không phải đứa trẻ nào, lúc nào con công nhận điều đó và bộc lộ ra bên ngoài, nhưng sự thật là như vậy. Chúng rất hạnh phúc vì được kết nối một cách tự nhiên nếu bố mẹ làm được điều đó.
Khi trẻ biết ăn vạ, mè nheo thì cớ gì ba mẹ không chơi bài: đưa ra các kỳ vọng và hãy “nhờ con đưa ra một số quy tắc”, rồi “cùng con ngồi xuống và cố gắng thống nhất những việc nên làm và không nên làm trong nhà.
- Tạm dừng
Bấm nút pase từ cái miệng của mình trước khi chờ đợi con trẻ vâng lời. Bản thân ba mẹ cần bảo được cái miệng của mình, cái tay thiếu tích cực của mình khi hành xử với con trước. Chú tâm vào thực tại và lùi lại một bước là một chiến thuật đơn giản và hữu ích. “Hít thở sâu, thở chậm đều 5 lần và mỗi lần nghĩ tới từ BÌNH TĨNH và thực sự bình tĩnh sẽ đến.
- Lùi lại
Ba mẹ hãy yêu bản thân mình hơn bằng việc lùi một chút thời gian dành cho mình nghỉ ngơi.
- Khen ngợi bản thân
Đừng tằn tiện lời khen cho chính bản thân mình bởi sinh ra một đứa trẻ đã là một công việc phi thường rồi. Nuôi, dạy, rèn chúng nữa thì quả là những ba mẹ vĩ đại. Vậy nên, mỗi ngày, có thể trong khi đánh răng, hãy dành một chút thời gian để hỏi: “Một điều mà mình đã thực sự làm tốt cùng các con trong hôm nay là gì?” Và hãy nhớ rằng bạn đã làm một điều tuyệt vời cho con rồi.
Mẹ Mít